Türkiye’deki Katılım Bankaları

Türkiye’de kurulmuş ve hala aktif olan katılım bankaları kuruluş yıllarına göre aşağıdaki gibidir;

• Albaraka Türk Katılım Bankası (1985)
• Kuveyt Türk Katılım Bankası (1989)
• Türkiye Finans Katılım Bankası (2005 – Anadolu ve Family Finansın birleşmesi)
• Ziraat Katılım Bankası (2015)
• Vakıf Katılım Bankası (2015)

Katılım Bankası Nedir?

Katılım bankacılığı, tasarruf sahiplerinden alınan fonların faizsiz finansman süreçleri dahilinde ticaret ve sanayide değerlendirerek oluşan kar ve zararı tasarruf sahipleriyle paylaşan bankacılık sistemidir.

Katılım Bankacılığı Ürünleri Nelerdir?

Fon Kullandırma Ürünleri;

• Teverruk (vadeli alım – peşin satım)
• Murabaha (finansal alım – satım)
• İstisna (eser sözleşmesi)
• Karz-Hasen (güzel borç, faizsiz ödünç)
• Finanasal Kiralama (leasing)
• Mudarebe (sermaya – emek ortaklığı)
• Müşaraka (kar – zarar ortaklığı)

Fon Toplama Ürünleri;

• Katılma Hesabı
• Özel cari hesap

Yatırım ürünleri;

• Kira sertifikası (sukuk)
• Yatırım fonları
• Tekafül (yatırım sigortası)

Katılım Bankaları Nasıl Kar Eder?

Katılım bankaları cari hesap ve katılma hesapları yoluyla fon toplar. Finansman ihtiyacı olan müşterilere finansman desteği sağlamak için talep dilen hizmet, mal veya hakkı peşin olarak satın alır. Müşteriye taksitli olarak geri satar. Aynı işlemi topladığı fonlarla ortaklık kurarak ya da kiralayarak da gerçekleştirir. Bütün bu ticari faaliyetlerin sonucunda kar elde eder.

Katılım Bankalarının Avantajları Nelerdir?

Katılım bankacılığı yeni nesil ve sağlam bir finansman modelidir.

• Faiz hassasiyeti sebebiyle kayıt dışı kalan ekonominin de kayıt altına alınmasına katkı sağlar.
• Diğer bankalar gibi Türkiye Cumhuriyeti Merkez bankası (TCMB), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) gibi kamu otoritelerinin denetlemesine tabidir.
• Kobilere finansman desteği sağlar.
• Reel sektörlerle bağlantılı çalıştığı için olumsuz şartlarda bile güvenli banka özelliğini kaybetmez. Krizden daha az etkilenir.

Katılım Bankaları Faizsiz Midir?

Katılım bankaları çalışma şekli bakımından faizsiz bankacılık hizmeti sunar. Temek prensibi faizsizlik olduğundan zar ve zarara katılma kıstasına göre fon toplar ve ticaret, ortaklık ve finansal kiralama yöntemiyle finansman kullandırırlar.

Kar Payı ile Faiz arasındaki Farklar Nelerdir?

• Vade sonunda sadece kar payı oranı kesin bir şekilde bellidir.
• Havuzda toplanan fonların kullandırılması ile oluşan kardan, katılım bankalarına kar payları ödenir.
• Finansmandan alınan kar payı ile tasarruf sahiplerine ödenen kar payı arasındaki makas sabittir. Açılıp kapanmaz.
• Fonlardan elde edilen kar az ise müşteriye düşük kar payı oranı verilir çünkü aksi durumda yatırım sonunda müşteri zarar edebilir.
• Katılım payı katılım bankalarında müşterilere nakit olarak verilmez. Sadece mal alınımda sunulur.
• Faiz sistemi ile çalışan bankalarda katılım bankalarının aksine faiz en başından bellidir.
• Faiz sistemli bankalar kredilerden elde edilen faizlerden ve diğer faizli kazançlardan elde ettikleri gelirleri öderler.
• Faiz kazancı olan bankalarda müşteriye ödenecek kar sabittir. Bankasının kar-zarar etmesi müşteriyi bağlamamaktadır. Vade başında belirtilen oran vade sonuna kadar faizler artsa da azalsa da aynı kalmaktadır.
• Faiz bankalarında faiz kazancı nakit olarak alınmaktadır.

Katılım Bankalarının Tasarruflarında Güvence Var Mıdır?

Mevduat bankalarında olduğu gibi katılım bankalarında da tasarrufların kar payı kişi başına 150.000 TL olacak şekilde Tasarruf Sigorta Fonu güvencesi altındadır. Fakat mevduat bankalarının aksine ticari hesaplar için güvence yoktur.

Katılım Bankalarının Kuruluş Amacı Nedir?

Katılım bankalarının kuruluş amacı faiz gelirinden uzak durmak isteyen tasarruf sahiplerinin fonlarını değerlendirmesini sağlamak ve ekonomiye kazandırmaktadır. Katılım bankalarının sayısı Türkiye’de ve dünyada giderek artmaktadır. Katılım bankaları topladıkları fonlarla çeşitli yatırımları finanse ederek kalkınma sağlar. Türkiye’deki katılım bankaları 6 adettir.