Tasarruf mevduatı sigortası tasarruf sahiplerinin haklarının korunması amacıyla oluşturulmuş bir fonlama sistemidir. Mevduat ve katılım fonu toplamaya yetkili mevduat ve katılım bankaları Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yapılan faaliyetlerin de mevduat sahiplerinin zarar ve kayıtlarının yaşanmaması için birtakım garantiler oluşturulmuştur.
Sigorta kapsamında güvence altına alınan katılım fonları bulunuyor. Bu fonlar bankalarda gerçek kişileri adına açılan katılım fon ve mevduatlar sigorta kapsamı altındadır. Ticari işlemlere konu olmayan katılım fonu ve mevduatlarda güvence altına alınıyor. TL, döviz ve kıymetli maden cinsinden olan katılan fonlar mevduatlar sigorta kapsamında bulunuyor.
Tasarruf mevduat sigortası, ülkemizde yaklaşık olarak 35 yıldır uygulanıyor 1983 yılında Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası bünyesinde uygulamaya başlayan sistem bu sigorta sistemi 2006 yılında düzenlenmiş olup TMSF tarafından yönetiliyor. Türkiye’de mevduat toplama yetkisi olan yerleşik bankaların bu sigorta sistemine katılmaları zorunludur. Ülkemizde mevduat sigortası yalnızca bireysel mevduatları güvence altına alıyor.
Ticari banka mevduatları yani tüzel kişilere ait olan mevduata bu sigortanın kapsamına girmiyor. Buna göre TL, döviz ve kıymetli maden cinsinden vadeli vadesiz hesaplar, birikim hesapları, maaş hesapları gibi tüm bireysel banka hesapları sigorta kapsamı içinde yer alıyor. Piyasalarda işlem gören tahvil, bono, hisse senedi ve yatırım fonları gibi varlıklar sigorta kapsamı içinde yer almıyor.
Mevduat sigortası primleri mevduat toplayan bankalar tarafından Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu kurumuna ödeniyor. Pirimler üçer aylık dönemler şeklinde hesaplanıp kuruma gönderiliyor. Hesaplamada kullanılan oranlar bankaların kendi kredi risk seviyelerine göre mevduat tutarının %0,011 ile %0,019 arasında değişiyor. Sigorta kapsamına girmeyen mevduatlar için bankalar tarafından herhangi bir prim ödenmiyor.
Türkiye’de 2017 yılında açıklanan son verilere göre Türkiye’deki toplam mevduat tutarı 1.700 Milyar TL olarak açıklanmıştır. Tasarruf mevduatı sigorta kapsamına giren mevduat tutarı ise 426 Milyar TL olarak açıklama yapılmıştır. Günümüzde finansal istikrar ve toplumsal refahın korunmasında mevduat sigortasının önemli rolü bulunuyor. Mevduat sigortası kapsamı alanının gelişmesi aynı zamanda teminat üst sınırının da artması anlamına geliyor.
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu yani TMSF kamu tüzel kişiliğe sahip idari ve mali özellikli bir kurumdur. TMSF Başkan ve üyelerden oluşan kurul ile başkana bağlı olan başkanlık teşkilatından oluşuyor. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu görevlerini yaparken bağımsızdır. TMSF görevlerini 5411 sayılı bankacılık Kanunu’nun OHAL kapsamında KHK ile yapılan bazı düzenlemelerin ile 6758 sayılı kanun ve ilgili mevzuatta kendisine verilen yetkileri yerine getiriyor. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tasarruf sahipleri hak ve menfaatleri korumak amacıyla mevduat ve katılım fonlarının sigorta edilmesi için faaliyet gösteriyor.
Fon bankaların yönetilmesi, mali bünyelerin güçlendirilmesi, yeniden yapılandırma, devir, birleştirme, satış ve tavsiye gibi işler TMS tarafından yapılıyor. TMSF mevduat sigortacılığı faaliyetleri kapsamında mevduat sigortasına ilişkin politikaların belirlenmesi, gerekli düzenlemelerin yapılması, risklerin ölçülmesi gibi alanlarda faaliyet gösteriyor. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu alacakların takip edilmesi ve sonra gerçekleşecek olan tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesinde görev yapar. TMSF’nin en önemli görevi birisi olarak fonların sigorta edilmesi olarak söyleyebiliriz
Bankacılık sektöründe sigorta kapsamı dışında olan katılım fonları bulunuyor. Katılım bankalarının yurtdışı şubelerinde açılan katılım fonları sigorta kapsamı içinde değildir. Türkiye’de ve yurtdışında kıyı bankacılığı faaliyeti gösteren katılım bankaları bulunan katılım formları bu sigortanın kapsamı dışında yer alıyor.
Katılım fonları toplamı en yüksek üç katılım bankasının kar payları ortalaması üzerinde verilen aşırı kar payları da sigorta kapsamı dışında yer alıyor. Katılım bankalarının yurtdışında bulunan finansal kuruluşlar adına yurt içinde yerleşik kişilerin kişilerden katılım fonu kabul etmeleri 5411 sayılı bankacılık kanunu ile yasaklanmış bulunuyor.
Sigorta kapsamında yapılan ödemeler katılım ve mevduat bankaları tarafından Türk Lirası olarak yapılır. Sigorta kapsamında ödenecek tutarlar hesaplanırken katılma hesapları birim hesap üzerinden diğerleri ise özel cari hesap bakiyeleri üzerinden dikkate alınırlar. Döviz cinsinden katılım fonu hesaplanması için Türk Lira karşılıklı olarak ödeme yapılır. Dövizler genellikle Merkez Bankasının döviz alış kurları üzerinden altın hesaplar ise İstanbul Altın Borsası seans kapanış fiyatı esas olarak ödemeleri yapılıyor.
Yurtdışında yaşayan yerli ve yabancı gerçek kişilerin yurtiçindeki bankalarda bulunan tasarım mevduat hesapları, ana hesaplara ilişkin faiz reeskontları toplamı, birikim hesapları, cari hesapları ve katılma hesaplarında bulunan 150 bin TL’ye kadar tutar sigorta kapsamında yer alır.
5411 sayılı bankacılık Kanunu’nun 63. maddesinin 3. fıkrasınca resmi gazetede yayınlanan sigorta tabi mevduat ve katılım fonları ile tasarruf mevduatı sigorta konunca tahsis olunacak primlere dair yönetmeliğine göre şu hesaplar sigorta kapsamında yer almaz.
Yazımızdan tasarruf mevduatı sigortası nedir? sorusuna cevap verilmiş olup sigorta kapsamı, sigorta primi, sigorta yapılacak mevduat hesaplar yapılmayan hesaplar hakkında detaylı bilgi verilmiştir.
Anasayfa
Canlı Borsa
Borsa
Döviz Kurları
Altın
Hisse Senetleri
Endeksler
Kripto Paralar
Döviz Hesaplama
Döviz Çevirici
Kredi Arama
Yazar1
